Kinderhulp roept 17 april uit tot ‘Dag van de Kinderarmoede’ om aandacht te vragen voor de situatie én toekomst van ruim 300.000 kinderen in ons land die opgroeien in armoede. Armoede schaadt de ontwikkeling en gezondheid van een kind.

Als geldzorgen je dagelijkse realiteit zijn, brengt elke dag onmogelijke keuzes met zich mee. En dat geeft veel stress, zowel voor ouder als kind. Kinderen die opgroeien in een gezin met armoedestress hebben geen gelijke kansen en juist een grotere kans op (chronische) ziektes, een laag zelfbeeld of sociaal isolement.

Armoedestress en onmogelijke keuzes

Armoede brengt grote zorgen voor het hele gezin. Want hoe hard je als ouders je best ook doet om je kinderen te beschermen voor de soms bikkelharde gevolgen van armoede, je kunt ze niet geven wat ze nodig hebben… Kies je vandaag voor een warme maaltijd voor het hele gezin of menstruatieproducten voor je dochter? Start zij het nieuwe schooljaar met nieuwe, passende schoenen of met schoolspullen? En wat is urgenter voor je zoon: een bril met de juiste sterkte óf beugel? De stress die dat met zich meebrengt, voelen kinderen feilloos aan. Dat geeft hen zorgen om hun ouders en stress om zelf maar zo min mogelijk te hoeven vragen.

“Uit onderzoek is gebleken, dat kinderen die opgroeien in armoede, meer stressvolle gebeurtenissen meemaken. Zoals vaak meer leerachterstanden oplopen op school en ook eerder stoppen met school.”

Wilco van Dijk, Hoogleraar Economische Psychologie

Onderzoek naar armoedestress in Nederland: “Toename van radeloosheid”.

In de maanden maar en april 2024, heeft Nationaal Fonds Kinderhulp onderzoek gedaan, middels een enquete, onder intermediairs waar wij mee samenwerken. Deze intermediairs doen de aanvragen voor hulp en ondersteuning namens de gezinnen, kinderen en jongeren. Dit kunnen zowel professionals van instanties als vrijwilligers van maatschappelijke informele organisaties zijn. In totaal hebben ruim 650 van deze intermediairs de vragenlijst ingevuld.

Vraag 1 Bij wat voor een organisatie ben je betrokken

Armoede brengt grote zorgen voor het hele gezin. Het stelt ouders voor onmogelijke keuzes en het valt vooral op dat er eigenlijk op alle fronten tekorten zijn. 96,93% van de respondenten ziet in meer of mindere mate de afgelopen maanden stress in het gezin door financiële zorgen en/of problemen. Hiervan geeft 67.58% aan het zeker te herkennen, en 29.35% het af en toe te zien. Van alle respondenten geeft vervolgens maar liefst 94,35% aan dat ze van mening zijn dat dit invloed heeft op het kind of de kinderen in het gezin. Dit is een duidelijk signaal de zorgen van de ouders over de financiële situatie niet geheel bij de kinderen weggehouden kan worden. 

Vraag 2 In hoeverre zie je de afgelopen maanden stress in het gezin door financiele zorgen en of problemen
Vraag 3 Denk je dat dit invloed heeft op het kind de kinderen in het gezin

Op de vraag welke terugkerende uitgaven het meest in het gedrang komen wanneer er niet genoeg geld is, wordt kleding het meest gekozen, gevolgd door voeding en schoolkosten voor een vervolgopleiding. Maar eigenlijk geeft de grootste groep (32,59%) aan dat het vooral een combinatie van eerder genoemde opties zijn.

Vraag 5 Welke terugkerende uitgaven komen de afgelopen maanden het meest in het gedrang wanneer er niet genoeg geld is 1

Op de vraag welke bijzonder uitgaven het meest in het gedrang komen wanneer er niet genoeg geld is, wordt de top 3 een dagje uit (17,4%), de contributie voor sport of cultuur (17,3%) en tandarts & orthodontist (15,4%) geantwoord. 63,28% van de respondenten antwoorden vervolgens dat ze het zeker herkennen dat er binnen het gezin moeten kiezen tussen de terugkerende- en bijzondere uitgaven. Waarbij de keuzes tussen een warme maaltijd en sportabonnement of een schoolreisje de meest genoemde schrijnende keuzes zijn.

Geldstress: een duidelijk signaal

Intermediairs geven een duidelijk signaal af over de impact van de geldzorgen:

  • “De financiële zorgen zijn zo overheersend, dat de andere zorgen bijna ondergeschikt lijken.”
  • “Geldzorgen maken dat er geen rust komt bij de gezinnen, vaak zijn ze gaten aan het dichten.”
  • “De mensen kiezen begrijpelijk meestal voor de aankoop van voedsel en hebben daardoor geen geld meer voor leuke dingen te doen met de kinderen.”
  • “Een toename van radeloosheid.”
  • “Veel schaamte en heel veel stress en ze weten vaak niet waar ze moeten zijn.”

*Dit onderzoek is in maart/april 2024 uitgevoerd onder alle intermediairs van Kinderhulp. Deze intermediairs doen de aanvragen voor hulp en ondersteuning namens de gezinnen, kinderen en jongeren. Dit kunnen zowel professionals van instanties als vrijwilligers van maatschappelijke informele organisaties zijn. In totaal hebben ruim 650 van deze intermediairs de vragenlijst ingevuld.

#armoedestress